Wie denkt aan een wintersportvakantie, denkt vaak direct aan Oostenrijk, Zwitserland of de Franse Alpen. Toch ligt op slechts enkele uren rijden van Nederland een verrassend veelzijdig wintersportgebied: de Harz in Duitsland. Dit middelgebergte biedt alles voor een geslaagde wintervakantie: goed geprepareerde skipistes, gezellige bergdorpen, moderne skiliften, prachtige winterlandschappen en aantrekkelijke prijzen.
Voor gezinnen, beginners, langlaufers en winterwandelaars is de Harz zelfs één van de leukste wintersportbestemmingen van Noord-Duitsland. Dankzij de korte reistijd is het bovendien ideaal voor een lang weekend of een spontane sneeuwvakantie.
Waarom kiezen voor de Harz?
Steeds meer Nederlandse wintersporters ontdekken de Harz als alternatief voor de drukke Alpen. Vooral gezinnen met jonge kinderen en wintersporters die niet honderden euro's aan tol, brandstof en accommodatie willen uitgeven, vinden hier uitstekende mogelijkheden.
De grootste voordelen zijn:
- Slechts ongeveer 4 tot 6 uur rijden vanuit Nederland.
- Betaalbare hotels en appartementen.
- Rustigere pistes dan in de Alpen.
- Ideaal voor beginners.
- Goede skischolen.
- Veel winteractiviteiten naast skiën.
- Sfeervolle Duitse vakwerkstadjes.
- Perfect voor een weekend of midweek.
De hoogste bergen van de Harz
Het hoogste punt van de Harz is de Brocken, met een hoogte van 1.141 meter. Hoewel deze hoogte bescheiden lijkt vergeleken met de Alpen, zorgt het relatief koude klimaat ervoor dat er in de winter vaak voldoende sneeuw ligt.
De belangrijkste wintersportgebieden bevinden zich tussen ongeveer 550 en 970 meter hoogte.
Is de Harz sneeuwzeker?
Dat is waarschijnlijk de meest gestelde vraag.
De Harz is redelijk sneeuwzeker, maar niet zo sneeuwzeker als de Alpen.
In normale winters valt er tussen december en maart voldoende sneeuw voor wintersport. Vooral de hoger gelegen gebieden rond Braunlage, Wurmberg, Torfhaus en de Brocken profiteren van de meeste sneeuw.
Veel pistes beschikken tegenwoordig bovendien over moderne sneeuwkanonnen, waardoor het skiseizoen aanzienlijk wordt verlengd.
Gemiddeld duurt het seizoen van:
- eind december
- tot begin maart
Tijdens koude winters begint het seizoen soms al begin december.
De populairste wintersportplaatsen
Braunlage
Braunlage is zonder twijfel het bekendste wintersportdorp van de Harz.
Hier vertrekken de meeste skiliften richting de Wurmberg en vind je gezellige hotels, restaurants, cafés en après-ski.
Braunlage is vooral populair bij:
- gezinnen
- beginners
- snowboarders
- weekendtoeristen uit Nederland
Ook 's avonds is het dorp levendig dankzij de vele restaurants en winterterrassen.
Wurmberg
De Wurmberg is met 971 meter de hoogste skiberg van Noord-Duitsland.
Dit is het grootste skigebied van de Harz en beschikt over:
- meerdere stoeltjesliften
- moderne gondel
- blauwe, rode en zwarte pistes
- funpark
- rodelbaan
Hier vinden zowel beginners als gevorderde skiërs voldoende uitdaging.
Sankt Andreasberg
Dit charmante bergdorp staat bekend om zijn rustige sfeer.
Naast skiën kun je hier uitstekend:
- langlaufen
- sleeën
- winterwandelen
- sneeuwschoenwandelen
Voor gezinnen is dit één van de meest ontspannen bestemmingen.
Hahnenklee
Hahnenklee ligt nabij Goslar en is vooral geliefd bij families.
Het skigebied Bocksberg beschikt over:
- eenvoudige pistes
- rodelbanen
- skischolen
- winterwandelroutes
Daarnaast heeft het dorp een bijzonder gezellige uitstraling met houten chalets en sfeervolle restaurants.
Schierke
Schierke ligt aan de voet van de Brocken en vormt een uitstekende uitvalsbasis voor winterwandelaars.
Vanuit hier vertrekken prachtige wandelroutes door het besneeuwde nationale park.
Ook de historische Brockenbahn rijdt in de winter regelmatig door een sprookjesachtig sneeuwlandschap.
Meer dan alleen skiën
Juist dat maakt de Harz zo aantrekkelijk.
Ook wanneer je niet wilt skiën, is er ontzettend veel te beleven.
Denk bijvoorbeeld aan:
- winterwandelen
- sneeuwschoenwandelen
- langlaufen
- rodelen
- wellness
- kerstmarkten (december)
- historische vakwerksteden bezoeken
- rit met de stoomtrein naar de Brocken
- schaatsen
- mountainbiken op sneeuwroutes
Daardoor is de Harz ook ideaal voor stellen of gezinnen waarvan niet iedereen wil skiën.
Waarom gezinnen zo graag naar de Harz gaan
De Harz is misschien wel één van de meest kindvriendelijke wintersportgebieden van Duitsland.
Veel skigebieden beschikken over:
- kinderskiliften
- oefenweides
- skischolen
- sleehellingen
- kindvriendelijke restaurants
- familiekamers in hotels
Bovendien zijn de afstanden klein, waardoor kinderen nooit lang onderweg zijn.
Ook de prijzen voor skilessen liggen meestal aanzienlijk lager dan in de Alpen.
Betaalbaar genieten
Een ander groot voordeel is de prijs.
Waar een wintersportvakantie in Oostenrijk al snel duizenden euro's kost, kun je in de Harz nog verrassend voordelig op vakantie.
Vooral buiten de schoolvakanties zijn er uitstekende aanbiedingen voor hotels, appartementen en skipassen.
Dat maakt de Harz één van de beste bestemmingen voor een betaalbare wintersport dicht bij huis.
De mooiste skigebieden van de Harz
Hoewel de Harz niet kan concurreren met de enorme skigebieden van Oostenrijk of Zwitserland, biedt de regio verrassend veel variatie. De pistes zijn uitstekend onderhouden, de wachttijden bij de liften zijn vaak kort en de prijzen liggen aanzienlijk lager dan in de Alpen. Vooral beginners, gezinnen en recreatieve skiërs zullen zich hier uitstekend vermaken.
Hieronder vind je een overzicht van de bekendste wintersportgebieden.
Wurmberg – Het grootste skigebied van de Harz
Wurmberg, gelegen bij Braunlage, is het grootste en modernste wintersportgebied van Noord-Duitsland. Met de hoogste skipistes van de Harz is dit dé bestemming voor wie het maximale uit zijn wintersportvakantie wil halen.
Hoogte
- Dalstation: ca. 570 meter
- Bergstation: 971 meter
Pistes
- Ongeveer 13 kilometer aan afdalingen
- Blauwe pistes voor beginners
- Rode pistes voor gevorderden
- Enkele zwarte pistes voor ervaren skiërs
Liften
- Moderne gondelbaan
- Stoeltjesliften
- Sleepliften
- Transportbanden voor kinderen
Extra voorzieningen
- Snowpark voor snowboarders
- Verlichte rodelbaan
- Kunstsneeuwinstallaties
- Materiaalverhuur
- Restaurants op de berg
Voor veel Nederlandse wintersporters is Wurmberg hét alternatief voor een korte skivakantie in de Alpen.
Braunlage – Het gezellige wintersporthart
Braunlage is het bekendste wintersportdorp van de Harz en vormt de ideale uitvalsbasis voor een complete wintersportvakantie.
Hier vind je:
- skiverhuur
- skischolen
- gezellige cafés
- winkels
- wellnesshotels
- après-ski bars
Na een dag op de piste kun je genieten van warme chocolademelk, Glühwein of een traditioneel Duits diner met schnitzel, wildgerechten of de bekende Harzer kaas.
Hahnenklee-Bocksberg
Dit compacte skigebied is bijzonder populair onder gezinnen met jonge kinderen.
Hoogte
- ongeveer 560 tot 726 meter
Pistes
- circa 5 kilometer
- voornamelijk blauwe en eenvoudige rode pistes
Ideaal voor
- beginners
- kinderen
- skiles
- snowboardlessen
Naast skiën biedt Hahnenklee ook:
- rodelbanen
- winterwandelroutes
- kabelbaan
- gezellige berghutten
Door de overzichtelijke opzet voelen gezinnen zich hier snel thuis.
Matthias-Schmidt-Berg (Sankt Andreasberg)
Een geliefd gebied onder sportieve wintersporters.
Hoogte
- ongeveer 600 tot 660 meter
Pistes
- ongeveer 4 kilometer
Hier vinden skiërs:
- brede pistes
- snowpark
- oefenweides
- rodelmogelijkheden
Ook snowboarders komen hier graag vanwege de goede freestylevoorzieningen.
Sonnenberg
Sonnenberg is een klein maar sfeervol skigebied.
Hier draait alles om rust.
Perfect voor:
- beginners
- gezinnen
- sleeën
- eerste skilessen
De pistes zijn overzichtelijk waardoor kinderen veilig kunnen oefenen.
Langlaufen in de Harz
De Harz behoort tot de mooiste langlaufgebieden van Noord-Duitsland.
Er ligt meer dan 100 kilometer aan geprepareerde loipes.
De bekendste routes liggen rond:
- Torfhaus
- Sonnenberg
- Oderbrück
- Clausthal-Zellerfeld
- Sankt Andreasberg
Je kunt kiezen uit:
- klassieke loipes
- skating-loipes
- korte familieroutes
- lange dagtochten
Voor natuurliefhebbers is dit misschien wel de mooiste manier om het Nationaal Park Harz te ontdekken.
Winterwandelen
Niet iedereen komt naar de Harz om te skiën.
Juist de winterwandelingen maken deze regio zo bijzonder.
Enkele populaire routes zijn:
Brocken Winterroute
Een prachtige wandeling richting de hoogste berg van Noord-Duitsland.
Bij helder weer heb je uitzicht over tientallen kilometers.
Torfhaus Wandelgebied
Eén van de mooiste gebieden voor gezinnen.
Hier wandel je door besneeuwde bossen met uitzicht op de Brocken.
Schierke
Schierke verandert in de winter in een waar sprookje.
Vakwerkhuizen, besneeuwde dennenbossen en de historische stoomtrein zorgen voor een unieke sfeer.
Rodelen
Kinderen zijn dol op de vele rodelbanen.
Bekende locaties zijn:
- Wurmberg
- Hahnenklee
- Braunlage
- Sankt Andreasberg
Sommige banen zijn zelfs 's avonds verlicht.
Dat zorgt voor een extra bijzondere ervaring.
Sneeuwschoenwandelen
Een activiteit die steeds populairder wordt.
Met speciale sneeuwschoenen wandel je door gebieden waar normale wandelaars niet kunnen komen.
Diverse hotels organiseren begeleide sneeuwschoentochten.
Voor fotografen is dit één van de mooiste manieren om de winterse natuur te beleven.
Winteractiviteiten zonder ski's
Ook niet-skiërs hoeven zich geen moment te vervelen.
Denk aan:
- wellnesscentra
- sauna's
- binnenzwembaden
- historische stadjes bezoeken
- rit met de Brocken-stoomtrein
- kerstmarkten (december)
- musea
- winkels
- paardensleetochten (afhankelijk van de sneeuw)
Hierdoor is de Harz ook zeer geschikt voor stellen waarvan slechts één persoon wil skiën.
Voor beginners of gevorderden?
Ideaal voor beginners
✔ Braunlage
✔ Hahnenklee
✔ Sonnenberg
✔ Sankt Andreasberg
Geschikt voor gevorderden
✔ Wurmberg
✔ Matthias-Schmidt-Berg
✔ Snowpark Braunlage
Waarom de Harz zo populair wordt
De laatste jaren kiezen steeds meer Nederlanders bewust voor een wintersportvakantie in de Harz. Niet alleen vanwege de korte reisafstand, maar ook omdat je hier een ontspannen wintersfeer vindt zonder de drukte van de grote Alpengebieden. De combinatie van goed onderhouden pistes, uitstekende wandelroutes, betaalbare prijzen en een gastvrije sfeer maakt de Harz tot een aantrekkelijke bestemming voor een weekend, midweek of complete wintervakantie.
Gezinsvakantie, Après-ski en de Beste Accommodaties
De Harz is misschien niet de grootste wintersportbestemming van Europa, maar juist de combinatie van gastvrijheid, betaalbaarheid en veelzijdigheid maakt deze regio zo aantrekkelijk. Of je nu met jonge kinderen reist, met vrienden een sportief weekend plant of als stel wilt genieten van een winterse vakantie: in de Harz vind je voor iedere reiziger een passende accommodatie.
Wintersport met kinderen
De Harz behoort tot de meest kindvriendelijke wintersportgebieden van Duitsland. Dankzij de overzichtelijke pistes, korte afstanden en ontspannen sfeer leren kinderen hier op een veilige manier skiën.
Waarom gezinnen kiezen voor de Harz
✔ Brede oefenpistes
✔ Kinderskilanden
✔ Skischolen met Nederlandstalige of Engelstalige instructeurs (afhankelijk van de periode)
✔ Nauwelijks lange wachtrijen
✔ Betaalbare skilessen
✔ Gezinsvriendelijke restaurants
✔ Veel andere winteractiviteiten naast skiën
Voor kinderen die voor het eerst op de ski's staan is vooral Braunlage een uitstekende keuze dankzij het uitgebreide oefengebied en de moderne liftvoorzieningen.
De beste skischolen
Vrijwel ieder skigebied beschikt over professionele skileraren.
Populaire locaties zijn:
- Braunlage
- Wurmberg
- Hahnenklee
- Sankt Andreasberg
Er worden lessen aangeboden voor:
- peuters
- kinderen
- volwassenen
- snowboarders
- privélessen
Een groot voordeel is dat de groepen vaak kleiner zijn dan in de Alpen.
Après-ski in de Harz
Wie Oostenrijkse feesttenten verwacht, zal merken dat de Harz een andere sfeer heeft. De après-ski is hier kleinschaliger, gezelliger en meer gericht op ontspannen samenzijn dan op uitbundige feesten.
Na een dag op de piste geniet je van:
- Glühwein
- Duits bier van lokale brouwerijen
- warme chocolademelk
- schnitzels
- bratwurst
- wildgerechten
- kaasfondue
- open haarden
- livemuziek in het weekend
Braunlage biedt de meeste après-ski, met cafés en restaurants op loopafstand van de Wurmberg-kabelbaan.
Wellness na het skiën
Steeds meer hotels beschikken over uitgebreide wellnessfaciliteiten.
Denk aan:
- sauna
- stoombad
- binnenzwembad
- jacuzzi
- massages
- ontspanningsruimtes
Na een actieve dag is er weinig fijner dan opwarmen in een sauna terwijl buiten de sneeuw zachtjes blijft vallen.
Budgethotels (€70–120 per nacht)
Voor prijsbewuste reizigers zijn er volop mogelijkheden.
Braunlage
- Hotel Brunnenbach
- Memory Hotel
- Hotel Paidion
Deze hotels bieden comfortabele kamers, een uitgebreid ontbijt en liggen gunstig ten opzichte van de skipistes.
Bad Harzburg
Een uitstekende uitvalsbasis wanneer je skiën wilt combineren met wellness en een bezoek aan historische steden.
Je vindt hier veel:
- pensions
- familiehotels
- wellnesshotels
- vakantieappartementen
Schierke
Een sfeervol bergdorp met kleinere hotels en pensions. Ideaal voor rustzoekers en winterwandelaars.
Middenklassehotels (€120–220 per nacht)
Voor iets meer comfort zijn er diverse uitstekende opties.
AHORN Harz Hotel Braunlage
Een populair familiehotel met:
- ruime familiekamers
- binnenzwembad
- wellness
- restaurants
- speelvoorzieningen
- directe ligging nabij de Wurmberg-kabelbaan.
Relexa Hotel Harz-Wald
Een comfortabel hotel aan de rand van Braunlage met:
- wellness
- sauna
- restaurant
- ruime kamers
- goede wandelroutes direct vanuit het hotel.
Appartementen en vakantiehuizen
Steeds meer Nederlandse gezinnen kiezen voor een appartement.
Voordelen:
- eigen keuken
- meer ruimte
- ideaal voor gezinnen
- goedkoper bij een verblijf van meerdere dagen
- mogelijkheid om zelf te koken
In Braunlage, Hahnenklee en Sankt Andreasberg is het aanbod groot, van knusse studio's tot ruime vakantiewoningen.
Wat kost een wintersport in de Harz?
Een indicatie voor een gezin van vier personen:
| Onderdeel | Gemiddelde prijs |
|---|---|
| Appartement | €90–180 per nacht |
| Hotel | €80–220 per nacht |
| Dag-skipas | €28–45 |
| Skihuur | €25–40 per dag |
| Skiles kinderen | €35–60 per dag |
| Lunch op de piste | €12–20 |
| Diner restaurant | €18–35 p.p. |
Vergeleken met veel Alpenbestemmingen ligt het prijsniveau merkbaar lager. Dagpassen variëren per skigebied, waarbij Wurmberg doorgaans het grootste en duurste gebied is en kleinere gebieden voordeliger zijn.
Leuke uitstapjes tijdens je wintersport
Ook als het een dag minder goed skiweer is, hoef je je niet te vervelen.
Aanraders zijn:
- de middeleeuwse stad Goslar
- het kleurrijke Wernigerode
- de historische stoomtrein naar de Brocken
- wellnesscentra in Bad Harzburg
- het Nationaal Park Harz
- winterwandelingen door Schierke
- sfeervolle kerstmarkten in december
Zo combineer je een actieve wintersportvakantie met cultuur en natuur.
Waarom steeds meer Nederlanders kiezen voor de Harz
De Harz bewijst dat een geslaagde wintersportvakantie niet altijd in de Alpen hoeft plaats te vinden. De regio biedt uitstekende voorzieningen, gezinsvriendelijke pistes, gezellige dorpen en aantrekkelijke prijzen. Bovendien ben je vanuit Nederland binnen enkele uren op je bestemming, waardoor ook een lang weekend in de sneeuw eenvoudig mogelijk is.
Praktische informatie, Vervoer, Reistips & Conclusie
Een wintersportvakantie in de Harz is ideaal voor wie niet ver wil reizen, maar toch wil genieten van sneeuw, gezellige bergdorpen en uitstekende wintersportfaciliteiten. Dankzij de korte afstand vanuit Nederland is de Harz perfect voor een lang weekend, midweek of complete wintervakantie.
Vervoer vanuit Nederland
Met de auto
Voor de meeste Nederlandse wintersporters is de auto de snelste en meest praktische manier om de Harz te bereiken.
Gemiddelde reistijden
| Vertrek | Reistijd |
|---|---|
| Groningen | 3,5 - 4 uur |
| Zwolle | 4 uur |
| Arnhem | 4,5 uur |
| Utrecht | 5 uur |
| Amsterdam | 5 tot 5,5 uur |
| Rotterdam | 5,5 uur |
| Eindhoven | 5 uur |
De meeste bezoekers rijden via:
A1 → Osnabrück → Hannover → A7 → Seesen → Harz
De wegen worden in de winter uitstekend sneeuwvrij gehouden. Alleen de laatste kilometers richting Braunlage, Torfhaus of Schierke kunnen bij hevige sneeuwval glad zijn.
Tip: Neem in de winter altijd sneeuwkettingen mee. Ze zijn niet altijd verplicht, maar kunnen bij extreme sneeuwval of op steile wegen erg handig zijn.
Met de trein
Ook zonder auto is de Harz goed bereikbaar.
Vanuit Nederland reis je via:
- Amersfoort
- Hengelo
- Hannover
- Goslar of Bad Harzburg
Vanaf daar rijden regionale treinen en bussen naar onder andere:
- Braunlage
- Schierke
- Clausthal-Zellerfeld
- Sankt Andreasberg
Voor een stedentrip gecombineerd met wintersport is de trein een comfortabel alternatief.
Met de bus
Verschillende touroperators organiseren in de winter busreizen naar de Harz.
Voordelen:
- geen winterse rijomstandigheden
- vaak inclusief hotel
- soms inclusief skipas
- ideaal voor senioren en groepen
Parkeren
Vrijwel alle skigebieden beschikken over ruime parkeerterreinen.
Bij de grotere skigebieden betaal je meestal een bescheiden parkeertarief per dag, terwijl parkeren bij kleinere gebieden of hotels vaak gratis is.
Tijdens weekenden en schoolvakanties is vroeg arriveren verstandig.
Wanneer kun je het beste gaan?
De beste periode is afhankelijk van je wensen.
December
✔ Kerstsfeer
✔ Kerstmarkten
✔ Eerste sneeuw
Januari
✔ Meestal de beste sneeuw
✔ Rustige weken buiten vakanties
✔ Lage temperaturen
Februari
✔ Goede sneeuwkwaliteit
✔ Gezellige wintersfeer
✔ Veel activiteiten
Begin maart
✔ Langere dagen
✔ Meer zon
✔ Vaak aantrekkelijke aanbiedingen
Wat neem je mee?
Een goede voorbereiding zorgt voor een ontspannen vakantie.
Wintersportuitrusting
- ski-jas
- skibroek
- thermokleding
- fleece
- skisokken
- handschoenen
- muts
- sjaal
- skihelm
- skibril
- zonnebril
- zonnebrandcrème (UV-straling is ook in de winter sterk)
Voor de auto
- ijskrabber
- antivries
- sneeuwborstel
- sneeuwkettingen
- warme deken
- zaklamp
- ruitensproeiervloeistof voor de winter
Praktische tips
✔ Reserveer accommodaties tijdens de kerst- en voorjaarsvakantie ruim van tevoren.
✔ Boek skilessen vooraf als je in de schoolvakanties reist.
✔ Controleer de sneeuwverwachting voordat je vertrekt.
✔ Huur skimateriaal online; dat is vaak voordeliger.
✔ Download offline kaarten voor wandelroutes.
✔ Neem contant geld mee; hoewel pinnen vrijwel overal mogelijk is, accepteren sommige berghutten nog liever contant geld.
Waarom kiezen voor de Harz?
De Harz is misschien niet het grootste skigebied van Europa, maar juist de combinatie van natuur, gastvrijheid en betaalbaarheid maakt deze regio bijzonder aantrekkelijk.
Je vindt er:
- uitstekende pistes voor beginners
- voldoende uitdaging voor recreatieve skiërs
- schitterende langlaufloipes
- winterwandelingen door besneeuwde bossen
- gezellige bergdorpen
- goede restaurants
- betaalbare accommodaties
- wellnessmogelijkheden
- korte reistijd vanuit Nederland
Voor gezinnen is de Harz zelfs één van de meest ontspannen wintersportbestemmingen van Duitsland.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Is de Harz geschikt voor beginners?
Ja. Dankzij de brede, overzichtelijke pistes en uitstekende skischolen is de Harz ideaal voor beginnende skiërs en snowboarders.
Is de Harz sneeuwzeker?
De hoger gelegen gebieden, zoals Braunlage en Wurmberg, zijn in de winter vaak sneeuwzeker. Bovendien beschikken veel pistes over moderne sneeuwkanonnen, waardoor het seizoen bij gunstige temperaturen kan worden verlengd.
Hoe lang is het rijden vanuit Nederland?
Afhankelijk van je vertrekpunt bedraagt de reistijd ongeveer 3,5 tot 5,5 uur.
Is de Harz geschikt voor kinderen?
Absoluut. Kinderskilanden, rodelbanen, skischolen en korte afstanden maken de regio zeer gezinsvriendelijk.
Kun je ook zonder ski's genieten?
Zeker. Winterwandelen, langlaufen, wellness, historische steden zoals Goslar en Wernigerode, en een rit met de beroemde Brocken-stoomtrein zorgen ervoor dat ook niet-skiërs zich uitstekend vermaken.
Is een wintersport in de Harz goedkoper dan in de Alpen?
In de meeste gevallen wel. Accommodaties, skipassen, skilessen en horeca zijn doorgaans vriendelijker geprijsd dan in populaire Alpenbestemmingen.
Conclusie
De Harz bewijst dat je voor een sfeervolle en complete wintersportvakantie niet naar de Alpen hoeft te reizen. Op slechts enkele uren rijden van Nederland wacht een regio met besneeuwde bossen, gezellige bergdorpen, goed onderhouden pistes en een ontspannen sfeer.
Of je nu voor het eerst op ski's staat, met het gezin op vakantie gaat of gewoon wilt genieten van winterse natuur en gastvrijheid: de Harz biedt een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding en is een bestemming waar je graag nog eens terugkomt.
Pak je ski's, trek je wandelschoenen aan en ontdek zelf waarom de Harz één van de best bewaarde wintergeheimen van Duitsland is.
